“พระชินราชใบเสมา” พระกรุเก่าที่นับว่าเป็นหนึ่งในพระยอดขุนพลที่ได้รับการยอมรับและเป็นที่นิยมอย่างสูง
มีแหล่งที่วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร จังหวัดพิษณุโลก
ที่ประดิษฐาน
“พระพุทธชินราช” และแหล่งพระเครื่องเก่าแก่มากมายที่มีชื่อเสียงอาทิ
พระนางพญาวัดใหญ่ พระท่ามะปราง พระอัฏฐารส พระชินสีห์
ฯลฯ พระพุทธชินราชใบเสมา
มีการแตกกรุ ณ วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ หลายต่อหลายครั้ง ประมาณปี พ.ศ.2440
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) เสด็จเมืองพิษณุโลก
ได้มีประชาชนนำมาทูลเกล้าฯ ถวาย
พระองค์ทรงแจกจ่ายไปยังพสกนิกรที่ติดตามเสด็จอย่างถ้วนหน้า นอกจากนี้ยังพบที่
กรุพระปรางค์ กรุอัฏฐารส กรุเขาสมอแคลง กรุพรหมพิราม
กรุเขาพนมรุ้ง ฯลฯ
ซึ่งมีค่านิยมลดหลั่นกัน แต่ที่นับว่าเป็นที่นิยมมากที่สุด คือ พระชินราชใบเสมา
กรุวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ
พระชินราชใบเสมา
เป็นพระที่สร้างแบบศิลปะอู่ทองยุคต้น พุทธลักษณะองค์พระประทับนั่ง
แสดงปางมารวิชัย เหนืออาสนะฐานบัว 2 ชั้น อยู่ภายในซุ้มเรือนแก้ว
พระพักตร์แลดูเข้มๆ
คล้ายอาการยิ้มแบบเครียดๆ ซึ่งแฝงไปด้วยความมีอำนาจและบารมี
พระศกมีลักษณะเป็นเส้นๆ คมชัด
อันถือเป็นเอกลักษณ์เฉพาะสำคัญของศิลปะแบบอู่ทองยุคต้นประการหนึ่ง
พระที่ค้นพบ
เห็นมีอยู่ด้วยกัน 3 พิมพ์ ใหญ่ๆ คือ พิมพ์ใหญ่ พิมพ์กลาง และ
พิมพ์เล็ก คือ
พิมพ์ใหญ่ ฐานสูง พิมพ์ใหญ่ ฐานเตี้ย พิมพ์กลาง ฐานสูง พิมพ์กลาง
ฐานเตี้ย พิมพ์เล็ก ฐานสูง
และพิมพ์เล็ก ฐานเตี้ย องค์พระส่วนใหญ่ที่พบจะเป็น พระเนื้อชินเงิน
ผิวเนื้อจะออกสีนวลดำๆ
มีคราบปรอทให้เห็นประปราย อาจพบรอยระเบิดจากภายในออกสู่ภายนอก
นอกนั้นยังมี เนื้อสำริด เนื้อดิน เนื้อชินเขียว ฯลฯ